Chương 3: Lược thuật thêm về những chuyện đắc thắng của A Q

Tiếng rằng A Q bao giờ cũng “đắc thắng”, nhưng thật ra mãi đến ngày được cụ cố nhà họ Triệu tát cho mấy tát tai vào mặt thì y mới nổi tiếng hẳn. Đưa hai quan tiền rượu kính bác khán xong xuôi rồi, A Q uất ức về nhà, ngả lưng xuống giường, nghĩ bụng: “Thời buổi này thật hết chỗ nói! Con mà lại đánh bố!” Nhưng y lại sực nghĩ ra rằng: “Cụ cố nhà họ Triệu oai vệ biết bao nhiêu mà cũng xem như là bà con mình”, cho nên y lại dần dần tỏ vẻ đắc ý. Rồi y đứng dậy, hát bài “Gái góa thăm mồ” và đi tới quán rượu.

Nói nghe ra có vẻ lạnh lùng nhưng từ hôm A Q bị đánh, quả nhiên người làng đối với y xem chừng kiêng nể hơn trước nhiều. Thấy vậy, A Q nghĩ bụng: “Hẳn có lẽ bởi vì mình là bậc bố cụ cố nhà họ Triệu!” Thật ra, nào có phải thế. Theo lệ thường ở làng Mùi, nếu tên Kèo đánh tên Cột, anh Ba đánh anh Năm thì xưa nay chẳng ai để ý đến cả, nhưng nếu có dính dáng đến một nhân vật “xù” như là cụ cố nhà họ Triệu chẳng hạn thì mới có tiếng đồn. Lúc đã có tiếng đồn thì không những người đánh đã có danh có giá mà luôn cả người bị đánh cũng nhờ đó mà lẫy lừng. Còn như nói đến sự phải trái thì nhất định là lỗi về A Q rồi, không cần phải bàn nữa. Tại sao vậy? Thì chả lẽ cụ cố nhà họ Triệu lại có thể có lỗi được hay sao? Nhưng nếu A Q có lỗi thì sao người ta lại có vẻ kiêng nể y hơn trước? Nào ai biết đâu đấy! Kẻ xuyên tạc thì cho rằng hoặc giả là vì A Q nói y là bà con với cụ cố họ Triệu, tuy bị đánh đấy, song người ta vẫn e rằng A Q nói cũng có phần nào đúng, thà kiêng nể y chút đỉnh có lẽ cũng êm hơn. Nếu không phải như thế thì có thể nói là A Q cũng như con bò thái lao tế thánh, tuy cũng chỉ là một con vật, chẳng khác con dê, con lợn thường, nhưng đã được Đức thánh ngài nhúng đũa vào rồi thì bao nhiêu tiên nho đố bác nào dám động vào nữa! Từ đó A Q đắc ý được mấy năm ròng.

Rồi, đến mùa xuân năm nọ, A Q say mèm, bước đi trên con đường làng, bỗng thấy lão Vương râu xồm đang mình trần trùi trụi, ngồi bắt rận bên một góc tường dưới bóng mặt trời, bất giác, A Q cũng nghe ngứa ran cả mình lên. Cái lão Vương râu xồm này râu vừa xồm lại vừa lắm sẹo, trong làng vẫn quen gọi là lão Vương sẹo râu xồm, nhưng A Q bỏ bớt chữ “sẹo” đi. Và A Q khinh lão ra mặt. Cứ trong ý tứ A Q thì sẹo chẳng lấy gì làm lạ cả, chỉ bộ râu quai nón kia mới là kỳ quặc, mới là chướng mắt. Thế rồi A Q ngồi xuống cạnh Vương râu xồm. Kể ra, nếu là kẻ khác thì chưa hẳn A Q đã ngồi một cách vô ý vô tứ như vậy, nhưng lão râu xồm này thì sợ cóc gì mà chẳng ngồi! Nói trắng ra, A Q chịu ngồi như thế này là vẻ vang cho lão ta lắm rồi. A Q cũng cởi mảnh áo cộc đụp rách ra, và cũng mằn mò, tìm tòi một lúc. Chẳng biết vì áo mới giặt hay vì A Q lơ đễnh mà một hồi khá lâu y chỉ bắt được có ba bốn con rận thôi! Liếc qua bên cạnh, thấy lão râu xồm đã làm luôn một lúc ba, bốn, năm, sáu con, và cứ con này đến con khác, chét vào răng, cúp nghe đánh “bụp” lên từng tiếng một! A Q lúc đầu còn thất vọng, sau phải cáu lên, làm sao cái lão Vương râu xồm đáng ghét thế kia mà lại bắt được nhiều rận như vậy, còn mình thì ít ỏi thế này, còn gì là thể thống nữa? Y muốn tìm cho ra một hai chú rõ to, thế mà vẫn không được! Tìm đi tìm lại, mãi mới được một chú choai choai, A Q nét mặt hầm hầm, nhét vào giữa cặp môi dày, rángg hết sức cúp một cái, thế mà tiếng cúp lại chỉ tẹt một tiếng, vẫn không kêu to bằng Vương râu xồm. Vết sẹo trên đầu A Q đỏ bừng lên. Y vất mẹ áo xuống đất, nhổ một bãi nước bọt, nói:

– Đồ sâu róm!

– Đồ chó ghẻ, mày mắng ai đấy!

Vương râu xồm vừa trả lời vừa ngước mắt lên, ra vẻ khinh bỉ. Gần đây, A Q tiếng được người ta kiêng nể và cũng hay lên mặt, nhưng gặp tụi lưu manh trong làng thường cà khịa với y thì y vẫn e sợ, chỉ có lần này là tinh thần thượng võ của y lại hăng lên ghê lắm! Cái thằng râu quai nón xồm xoàm cả mặt kia mà cũng dám nói lếu nói láo à?

– Thằng nào nghe là chửi thằng ấy!

A Q đứng phắt dậy, hai tay chống nạnh.

– Thằng này lại ngứa xương ống rồi hả?

Vương râu xồm vừa nói, vừa khoác áo lên mình, cũng đứng dậy.

A Q tưởng nó định chuồn, thốc ngay vào cho một quả đấm, nào ngờ quả đấm chưa bén tầm thì Vương râu xồm đã tóm lấy A Q giật một cái, A Q loạng choạng ngã sấp xuống. Tức thì Vương râu xồm níu lấy cái đuôi sam, lôi tới bên tường, định chiếu lệ dúi đầu vào tường. A Q nghếch đầu lên nói:

– Người quân tử chỉ đấu khẩu, ai đi đấu sức?

Hình như lão Vương râu xồm này không “quân tử” cho lắm, nên nó không đếm xỉa tới câu nói ấy, cứ dúi đầu A Q vào tường luôn năm cái liền, đoạn ráng sức xô một cái thật mạnh, làm cho A Q ngã té ra đằng kia có đến năm sáu thước, bấy giờ mới hả dạ, đắc ý bỏ đi.

Trong ký ức của A Q thật là chưa bao giờ có một chuyện nhục nhã như thế. Số là đối với Vương râu xồm quai nón kia, A Q cười nó thì có, chứ bao giờ nó lại dám cười A Q? Nói gì đến chuyện đấm đá! Thế mà lần này…, nó dám thượng cẳng chân, hạ cẳng tay, ai ngờ như thế được! Chẳng lẽ lại đúng như người ta nói: “Vì đức Hoàng Đế sắp bỏ khoa thi, không cần lấy tú tài cử nhân nữa, do đó mà thanh thế họ Triệu nhà mình từ nay kém oai đi”. Có thế chúng nó mới dám xem thường mình ra mặt. A Q đứng ngơ ngác chả hiểu thế nào cả.

Đằng xa có người đi tới, thì ra chính là kẻ thù của A Q. Hắn là đứa mà A Q xưa nay vẫn ghét đứt mắt đi được, ấy là thằng con cả cụ cố nhà họ Tiền. Trước đây hắn có lên học trường Tây trên tỉnh, rồi không biết thế nào lại tuốt sang Nhật. Vài năm sau hắn về nhà, cặp giò cứ ngay đơ ra, cái đuôi sam cũng biến đâu mất. Mẹ hắn khóc bù lu bù loa mấy mươi bận, rồi vợ hắn cũng nhảy xuống giếng định tự tử ba lần liền, về sau mụ mẹ hắn đi đâu cũng nói: “Cái đuôi sam kia là bị một bọn côn đồ phục rượu cho say rồi cắt mất đi đấy! Lẽ ra cháu nó có thể làm quan to rồi kia, nhưng bây giờ thì đành phải chờ cho tóc dài trở lại đã rồi mới nói chuyện ấy!”. Nhưng A Q không chịu tin như vậy, cứ gọi cậu cả nhà họ Tiền là “thằng Tây giả”, là “Hán gian”, hễ thấy mặt là chửi thầm trong bụng. Điều mà A Q ghét cay ghét đắng là cái đuôi sam giả của hắn. Đến cái đuôi sam mà cũng giả nốt thì còn gì là nhân cách? Thế mà con vợ hắn không biết đường nhảy xuống giếng một lần thứ tư nữa cho chết quách đi thì thứ đàn bà ấy quyết không phải là hạng người đoan chính!

Lão “Tây giả” đi lại gần.

– Thằng trọc! Đồ con lừa!

Xưa nay A Q thấy hắn, vẫn chỉ chửi thầm trong bụng, nhưng lần này vì “chính khí” mà nổi giận, và vì muốn trả thù, nên trong lúc vô tình y đã thốt thành lời.

Ai ngờ “thằng trọc” đã hầm hầm bước tới, tay cầm chặt cái ba-toong sơn vàng mà y vẫn gọi là cái gậy đại tang. Trong giây lát, y biết ngay là có lẽ hắn sẽ đánh, cho nên y triển hết gân, giò, cả hai vai lên mà chờ thì quả nhiên, đốp, đốp, tựa hồ cái gậy kia đã giáng vào đầu y rồi.

– Tớ nói thằng kia cơ mà!

A Q chỉ đứa bé đứng bên cạnh, phân bua.

Đốp! Đốp! Đốp!

Đấy lại là việc nhục nhã thứ hai trong ký ức A Q. Cũng may là ngay sau mấy tiếng đốp đốp đó thì A Q đã lại tựa hồ cho thế là xong chuyện, và y đã cảm thấy trong người nhẹ nhõm. Vả lại, “quên” là cái bửu bối gia truyền, rất thần hiệu của A Q trong những trường hợp này. A Q chậm rãi đi tới quán rượu, có vẻ đắc ý.

Nhưng trước mặt y, cô tiểu chùa Tĩnh Tu đã ở đâu đằng kia đi lại. Ngày thường, cứ mỗi lần gặp cô tiểu này là thế nào A Q cũng chửi một câu, huống hồ hôm nay, sau khi y vừa bị nhục. A Q sực nhớ điều gì, thế là lại nổi giận, y nghĩ bụng: “Thì ra vì hôm nay ông bước chân ra cửa là gặp ngay lấy mày. Thảo nào xúi quẩy như thế!” A Q bước tới, nhổ một bãi nước bọt đánh toẹt một cái. Cô tiểu cứ cúi đầu đi, không ngoảnh lại. A Q sấn tới gần cô ta, bỗng giơ tay xoa ngay vào cái đầu vừa mới cạo, cười gắn lên và nói:

– Con trọc! Về nhanh lên, sư cụ chờ kia kìa!

– Ngứa chân ngứa tay à?

Cô tiểu mặt đỏ bừng, vừa nói vừa rảo bước. Bao nhiêu người trong quán rượu đều cười ồ lên. Thấy trò chơi của mình có người thưởng thức, A Q càng cao hứng tợn:

– Sư cụ sờ được, tớ lại không sờ được à?

Rồi A Q véo một cái vào má cô tiểu. Bao nhiêu người trong quán lại cười ồ lên một thôi nữa. A Q đắc ý. Muốn cho bấy nhiêu “khán giả” được hài lòng, y ráng sức véo luôn một cái nữa thật mạnh vào má cô bé rồi mới buông tay.

Sau khi lập được “chiến công” này, A Q đã quên cả Vương râu xồm, quên cả lão “Tây giả” rồi, và hình như bao nhiêu nỗi bất bình, bao nhiêu điều “xúi quẩy” ngày hôm ấy đều đã rửa được sạch sành sanh. Mà lạ lùng thay, lúc bấy giờ y nghe hình như người y nhẹ hẳn đi, nhẹ hơn lúc bị mấy ba-toong đánh đốp đốp vào đầu nữa. A Q hớn hở tựa hồ như bay bổng lên tít mãi trên mấy tầng mây. Xa xa đằng kia còn văng vẳng nghe tiếng cô tiểu chửi lồng trong tiếng khóc:

– Cha thằng A Q! Đồ tuyệt tự!

– Ha! Ha! Ha!

A Q cười đắc ý.

– Ha! Ha! Ha! Ha!

Bao nhiêu người trong quán rượu cũng cười, cũng đắc ý gần bằng A Q.

 Trang trước Trang sau 
avatar
  Subscribe  
Thông báo về